Partijgenoten, vrienden, ik heb jullie hulp nodig. Of eigenlijk, de provincie Limburg heeft jullie hulp nodig.
Het Gouvernement aan de Maas, zoals het Provinciehuis van Limburg officieel heet, heeft een prachtige eregalerij. Een zaal vol schilderijen en beeltenissen van de gouverneurs van Limburg en staatshoofden van Nederland door de eeuwen heen. Het is voor veel inwoners zo’n beetje het hoogtepunt van iedere rondleiding door ons mooie gebouw. Al hoop ik wel dat de Statenzaal ook indruk maakt.
Toen ik vorig jaar een groep jonge scholieren in onze eregalerij zag staan, dacht ik. Welk voorbeeld geven we de meiden uit die klas nu? Al meer dan honderd jaar hebben we vrouwenkiesrecht in Nederland. Maar in onze eregalerij in ons gebouw, zijn we toch een beetje in 1916 blijven hangen.
Er hangen welgeteld portretten van vier vrouwen tussen: Beatrix, Juliana, Wilhelmina en Emma. Verder zijn het vooral schilderijen van mannen met grijzende haren. Het enige echte verschil in de portretten? De stijl van schilderen. Want zelfs de kleding is steeds bijna hetzelfde: donkerblauwe, grijze of zwarte pakken. En hier en daar nog een oud fancy militair uniform.
Dat komt doordat Limburg nog nooit een vrouwelijke gouverneur (CdK) heeft gehad. Andere bestuurders krijgen geen portret en het aantal vrouwen dat Limburg bestuurde valt ook een beetje tegen. Van de 104 gedeputeerden die Limburg sinds 1839 bestuurd hebben, waren er maar negen vrouw. En van de ruim 880 statenleden waren er maar 116 vrouw.
Dat ook vrouwen een belangrijke rol hebben gespeeld en spelen in het bestuur van de Provincie Limburg is niet zichtbaar in ons gebouw en daarmee niet zichtbaar voor onze inwoners.
Toen ik vorig jaar met collega’s besprak dat ik daar graag verandering in wilde brengen, werd onmiddellijk ook duidelijk waarom dat nodig is. ‘Er hangen toch genoeg vrouwen in het huis Aleida, er staat er één op iedere carnavalsposter!’ was een grappig bedoelde, maar volstrekt misplaatste, reactie van een van mijn mannelijke collega’s.
Duidelijk is: het glazen plafond van de Provincie Limburg vertoont nog niet al te veel scheurtjes. Er is in Limburg nog wel wat emancipatiegeschiedenis te schrijven. En dat terwijl we ooit toch een historische primeur hadden. Want het eerste vrouwelijke Statenlid van Nederland werd in Limburg gekozen: Maria Sara Geijs-Rappagne!
Maria Sara Geijs-Rappagne (1892-1982) werd in 1919 namens de SDAP gekozen in de Provinciale Staten en ook in de gemeenteraad van Heerlen. Geboren in Amsterdam als dochter van een timmerman en een dienstbode. Ze trouwde met een mijnwerker en verhuisde naar Heerlen.
Zij liep voorop in de emancipatie en politieke bewustwording van vrouwen. Ze streed in de provincie tegen het arbeidsverbod voor gehuwde vrouwelijke ambtenaren. Haar amendement om dat in Limburg af te schaffen haalde het helaas niet. Ook zette Geijs-Rappagne zich in voor volksvoeding en voor de afschaffing van alcoholhoudende dranken. Omdat alcoholisme in die tijd vreselijke gevolgen had in veel arbeidersgezinnen.
In 1924 verhuisde ze met haar gezin terug naar Amsterdam waar ze tot op hoge leeftijd actief bleef binnen de sociaaldemocratische beweging en uiteindelijk op 13 maart 1982 is overleden.
Gouverneur Roemer en ik willen graag een eerbetoon brengen aan deze bijzondere vrouw, door jaarlijks in haar naam een symposium te organiseren over de emancipatie van vrouwen. Met als bijzonder doel om vrouwen te enthousiasmeren om politiek actief te worden.
Daarom zijn wij naarstig op zoek naar de nabestaanden van Maria Sara Geijs-Rapagne. En uiteraard ook naar meer informatie over haar boeiende leven en de strijd die zij daarin heeft geleverd om het leven van mensen te verbeteren. Wil jij ons daarbij helpen?
Stuur een mail naar [email protected] en dan nodig ik je graag uit om een kijkje te komen nemen in onze mooie eregalerij en natuurlijk ook in de Statenzaal.
Aleida Berghorst is Statenlid in Limburg en schrijft regelmatig een column voor Lokaal Bestuur
